Çocuklarda Streptokoksik Tonsillofarenjit(Streptokok tonsillofarenjit)

Çocukluk döneminde tonsillofaranjite bakteriler,viruslar ve diğer etmenler neden olabilir.En sık nedeni Grup A Beta Hemolitik Streptokok (GABHS) isimli bakteridir. Streptokoksik tonsillofarenjit GABHS'in neden olduğu
oldukça önemli bir sağlik sorunudur.Son yillarda GABSHS ara bağlı fatal sonuçlar ile akut romatizmal ateş gibi
komplikasyonlarda artış gözlenmesi konunun yeniden önem kazanmasına neden olmuştur.
Gelişmiş ülkelerde GABHS enfeksiyonları içinde en sık görulen klinik tablo farenjit ve tonsillittir.Okul cağı
çocuklarda (7-17yaş)görülen farenjitin yaklaşık üçte birinden GABHS'lar sorumludur.Ancak üç yaşın altındaki
çocuklarda farenjitin nadir bir etkenidir.Streptokoklara bağlı otitis media,sinuzit,peritonsiller ve servikal apse gibi süpüratif , romatizmal ateş ve glomerülonefrit gibi nonsüpüratif komplikasyonları ve streptokokların toplumda hızla yayilmasi gibi faktörler konunun önemini göstermektedir.
Streptokoksik tonsillofarenjit genellikle aktif enfeksiyonu olan kimselerin sekresyonlanın direk teması ile
oluşmaktadır.Okul gibi kalabalık yerlerde görülen farenjit epidemileri bu yolla yayılmaktadir.Okullar,çocuk bakım merkezleri ile askeri kışlalardaki yakın temas, bulaşmayı arttirmaktadir.
Streptokoksik tonsillofarenjit herhangi bir yaşta görülebilirse de genellikle okul çağı cocuklarda sıklıkla
oluşmaktadır.Üç yaşın altındaki çocuklarda klinik bulgular belirgin olmayabilir.Erişkinlerde streptokoksik
enfeksiyon çocuklara göre daha az sıklıkla görülmektedir,Coğrafik olarak streptokoksik tonsillofarenjit her bölgede bulunmakta ve sonbahar sonu , kış ve ilkbaharda daha sık görülmektedir.Okullarda farenjit salgıların sırasında asemptomatik cocuklarda yapılan boğaz kültürü incelemelerinde GABHS görülme oranı %15-30 hatta %50 gibi yüksek oranlarda bulunmuştur.Serolojik calışmalarda bu çocukların daha önce streptokok enfeksiyon gecirmediği ve coğunluğunun tasıyıcı olduğu belirlenmiştir.Taşıyıcılar; streptokoksik antikor cevabı olmaksızın üst solunum yolunda GABHS saptanan asemptomatik kimselerdir.Taşıyıcıların tanımlanması ve takibi ayrıca önem taşımaktadır. Streptokoksik farenjitin bulaşıcılığı üst solunum yolu enfeksiyon başlangıç devresinde en yoğun olarak görülmektedir. 2-5 günlük bir kuluçka döneminden sonra aniden başlayan boğaz ağrısı,halsizlik,ateş ve baş ağrısı ile hastalık ortaya çıkar.Sıklıkla bulantı ,kusma ve karın ağrısı da birlikte bulunur.Farenks ve tonsillerde enflamasyon ve grimsi beyaz eksüda, yumusak damakta peteşiler saptanabilir.Hassas ve büyümüş servikal lenf bezleri gözlenebilir.Klinik tablonun şiddeti degişken olmakla birlikte bazen aldatıcı biçimde hafif de seyredebilir.GABHS farenjitli atipik vakalarda klasik klinik bulgulann hiç birisi görülmeyebilir.Bebek ve küçük çocuklarda üst solunum yolu streptokoksik enfeksiyonları kronik rinit ile karakterize olabilir.Bu çocuklarda burun delikleri çevresinde soyulma servikal lenfadenopati ve büyümede yavaşlama dikkati çekebilir.Burun akıntısı,boğuk ses,öksürük gibi semptom ve bulgular GABHS enfeksiyon varlığindan süphelendirmelidir,ancak yoklukları GABHS enfeksiyonunu olmadığını göstermez.
Bakteriyel farenjitin en sık görülen nedeni GABHS'dir.Bunun dışında;sıklıkla respiratuvar ve
enteroviruslar,adolesan ve genç erişkinleri etkileyen Epstein-Barr virus,immün sistem yetersizliği olanlarda
Candida albicans ve çocuklarda önemi henüz belirsiz olan Corynebacterium haemolyticum gibi
mikroorganizmalar farenjite neden olmaktadırlar.Farenjitli çocuklarda derhal tedaviye başlama klinik semptomlarda hızlı bir düzelme sağladığı gibi süpüratif ve nonsüpüratif komplikasyonlarda önlemektedir.Optimal bir tedavi farenksten streptokokları eradike ederek septik komplikasyon ve romatizmal ateş insidansini azaltır.
Akut enfeksiyonu olan cocukla temas eden evhalkı bireyleri yüksek sekonder enfeksiyon insidansina
maruzdur.Kardeşlerin %25-50 ,anne,babası veya yetişkin temaslannda %5 oranında GABHS kültür pozitiflik
gelişmekte,birkaç hafta içinde kardeşlerinin yarısında semptomatik farenjit görülebilmektedir.
GABHS tonsillofarenjiti hala önemli bir sağlık sorunudur.Tanısında boğaz kültürü önemlidir .Viral farenjitlerden
ve GABHS tasiyiciligindan doğru olarak ayirt edilebilmesiyle gereksiz antibiyotik kullanımından
kaçınılabilir.Erken ve doğru tedavi ile enfeksiyon kaynagi ortadan kaldıralabilecegi gibi süpüratif veya
nonsüpüratif sekellerin görülme sıklığını da azaltılabileceği unutulmamalıdir.
*GABHS;Grup A Beta Hemolitik Streptokok