Yenidoğanın Hepatit B Enfeksiyonu ve Koruma

Gelişmekte olan ülkelerde Hepatit B Virus(HBV) enfeksiyonu çoğunlukla bebeklik veya çocukluk döneminde görülmektedir. Günümüzde 350 milyon insanın HBV taşıyıcısı olduğu bilinmektedir.Taşıyıcılık oranı toplumlara göre değişmektedir.Ülkemizde taşıyıcılık oranının %3.2 olduğu bulunmuştur.Hepatit B enfeksiyonunda kronikleşme oranı yenidoğanda %95,bir yaştan küçük çocuklarda %80,1-5 yaş arasında %30-50,5-10 yaş arasında ise %10 olduğu vurgulanmaktadır.HBV'unun anneden bebeğe perinatal geçişi ilk kez 1954 yılında bildirilmiştir.Özellikle gebeliğin üçüncü trimestrinde akut hepatit geçiren annelerin çocuklarında ve
nadiren hepatitis B yüzey antijeni(HBsAg) pozitif asemptomatik taşıyıcı annelerin çocuklarında kongenital geçiş olabilmektedir.HBsAg pozitif annelerin coçuklarını enfekte etme riski yüksektir.Hepatit B enfeksiyonun anneden bebeğe perinatal geçişinde “e” antijeninin pozitifliğide önemlidir.(HBeAg). Perinatal dönemde anne HBsAg pozitif, HBeAg negatif veya antiHBe pozitif ise bebeğin perinatal dönemde enfekte olma riski %10-20'dir.Annede HBsAg ve HBeAg pozitif ise bebeklerin %80-90 enfekte olmakta ve enfekte olan bebeklerin %90 HBsAg pozitif kronik taşıyıcı olabilmektedir.Anneden çocuğa enfeksiyonun üç farklı yoldan geçtiği düşünülmektedir,
1-Gebeliğin sonlarında veya doğum esnasında virus plasentadaki bir defeketten geçebilmektedir.
2-Amniotik sıvı veya annenin kanının bebek tarafından yutulması.
3-Anne sütü (özellikle annenin meme başındaki çatlaklar önemlidir),
Uterusta enfeksiyon nadiren gelişir.Enfeksiyon doğumda veya yaşamın ilk iki yılında anneden bebeğe sıklıkla vertikal geçiş göstererek geçmektedir.HBsAg pozitif anneden doğan bebeklerin kord kanında antijenin bulunuşu uterustaki aktif enfeksiyonu göstermez.Antenatal ve perinatal enfeksiyonu ayırt etmek güç
olmaktadır.HBsAg'nin düşük titreleri genellikle geçici,pasif maternal antijenemiyi,20 mlU/ml büyük değerler ise enfeksiyonun vertikal geçisini göstermektedir.Anne sütü virusun bulaşımında nadiren rol oynamaktadır.Taşıyıcı annelerin %71'inin sütlerinde antijen pozitif olduğu bildirilmiştir.Yapılan çalışmalarda anne sütü ve mama ile beslenen bebekler arasına HBsAg ve anti-HBs sıklığı bakımından fark bulunmamıştır. HBsAg pozitif,HBeAg negatif annelerin sütleri beslenen aşılı bebeklerde ilave riskin olmadığı vurgulanmaktadır.Gebeliği sırasında hepatit B enfeksiyonu geçiren annelerde,HBsAg taşıyıcı olarak bilinen annelerin çocukları ve neonatal hepatitli bütün yenidoganlar hepatit B virus enfeksiyonu yonünden değerlendirilmektedir.Kord kanının test için güvenilir olmadığı,annenin serumu ile enfekte olarak yalancı pozitif reaksiyona neden olduğu bildirilmektedir.Yenidoğan bebeğin serumu alınarak hepatit B enfeksiyonu yönünden incelenmelidir.Günümüzde HBV'nun anneden çocuğa geçiş riskinin primer olarak taşıyıcı annenin serumunda bulunan HBVDNA'si ile ilgili olduğu vurgulanmaktadır. Doğumda anne ve çocuğun HBVDNA değerlendirilmesi ile enfeksiyonun perinatal veya postnatal geçişine karar verilerek aşı sonuçlarının değerlendirilmesi önerilmektedir.Bebeğin enfeksiyon riskinin yiiksek olması korunmada yoğun çalışmaların yapılmasına neden olmuştur, Hepatit B immun globulin (HBIG) ve hepatit B aşının birlikte uygulanması önerilmektedir.HBsAg pozitif anneler ve çocukları için aşağıdaki şemanın uygulanması tavsiye edilmektedir,
1-Antijen pozitif anneden doğan çocuklara doğumu takip eden ilk saatlerde 0,5 ml HBIG i.m. verilmelidir.
2-Doğumda veya ilk hafta içinde 0,5 ml (10 ug) hepatit B aşısı yapılmalı.ilk dozdan bir ay sonra ikinci doz verilmelidir.
3-Bebek alti aylık olunca,HBV enfeksiyonu yonünden serumu incelenmelidir.
a-Eger HBsAg pozitif ise,ilave tedaviye ihtiyaç yoktur.
b-HBsAg negatif anti HBS negatif ise bebege 0,5 ml (10 ug ) hepatit B aşisi i.m. yoldan verilmelidir.
4-Bebek 12 ila 15 aylık olunca HBsAg,anti-HBS durumu değerlendirilmelidir.HBsAg'nin pozitif olması tedavinin başarısızlığını HBsAg'nin negatif ve anti-HBs yalnız
başına veya anti-HBc ile birlikte oluşu tedavinin başarısını göstermektedir.